Inleiding
Stichting NRBI publiceert dit protocol als informatie over multidisciplinair bouwkundig en technisch onderzoek binnen de NRBI/LoyalExperts-route. LoyalExperts verzorgt het Expertise Coördinatiecentrum (ECC): de selectie en afstemming van aanvullende vakdeskundigen, planning, communicatie en kosten. Het protocol kan ook uitsluitend voor een LoyalExperts-opdracht gelden; deze NRBI-publicatie maakt Stichting NRBI niet automatisch opdrachtnemer.
Dit protocol beschrijft hoe LoyalExperts als Expertise Coördinatiecentrum ECC voor het NRBI multidisciplinair onderzoek organiseert. Verschillende vakgebieden dragen bij aan één samenhangend deskundigenbericht. Het regelt de selectie en adviserende bijdrage van aanvullende deskundigen, de onderbreking voor besluitvorming en de begrenzing van de eindrapportage als noodzakelijk vervolgonderzoek niet wordt aanvaard.
1 Doel en toepassingsgebied
Dit protocol is bestemd voor LoyalExperts en NRBI en geldt, wanneer overeengekomen en beschikbaar gesteld, voor deskundigenonderzoek, verborgen gebrekenonderzoek, bindend advies, eenzijdig verkennend deskundigenonderzoek en contra-expertise. Het omvat ook algemeen bouwkundig onderzoek en onderzoek naar bouw-, gebouw- of verzekeringsschade. De inzet van meerdere disciplines wordt afgestemd op de concrete onderzoeksvragen.
Het protocol richt zich op consumenten, zakelijke opdrachtgevers, verzekeraars, rechtsbijstandverzekeraars en hun vertegenwoordigers. Voor een door de rechter benoemde deskundige geldt steeds de bijzondere regeling van artikel 12. Een opdrachtgever bij particulier onderzoek kan een gerechtelijk benoemde deskundige niet zelfstandig instrueren.
2 Begrippen en rollen
Een geassumeerde deskundige is binnen dit protocol een aanvullende vakdeskundige die door de hoofddeskundige of het ECC namens LoyalExperts wordt geselecteerd voor een bepaald onderdeel van de opdracht. Deze specialist levert onderzoek, bevindingen en advies aan de hoofddeskundige of het ECC. Voorbeelden zijn een constructeur, installatieadviseur, materiaaldeskundige, bouwfysicus of kostendeskundige. Meerdere specialisten kunnen worden betrokken.
De hoofddeskundige stelt het gezamenlijke deskundigenbericht op en bewaakt de inhoudelijke samenhang. De geassumeerde deskundige schrijft niet het overkoepelende eindbericht, maar levert een herkenbare vakinhoudelijke bijdrage en is verantwoordelijk voor die bijdrage. Het ECC voert de regie over selectie, afbakening, communicatie, planning en kosten. Wettelijke en contractuele verantwoordelijkheden blijven gelden.
2.1 Voorwaarden voor iedere geassumeerde deskundige
Iedere geassumeerde deskundige werkt bij de uitvoering van de toegewezen werkzaamheden altijd conform de schriftelijk overeengekomen opdrachtvoorwaarden, de voor die opdracht toepasselijke protocollen en DNR 2025. Het ECC of de hoofddeskundige legt deze verplichting vast in de opdracht aan de specialist. DNR 2025 wordt uitdrukkelijk van toepassing verklaard en vóór of bij het sluiten van de betreffende overeenkomst verstrekt.
De toepasselijkheid wordt zowel in de hoofdopdracht als in de specialistische opdracht geregeld; publicatie op een website alleen volstaat niet. Bij gerechtelijk onderzoek gelden deze afspraken binnen de grenzen van de rechterlijke benoeming en aanwijzingen. Dwingend recht blijft voorgaan.
3 Vaststelling van aanvullende deskundigheid
Veel onderzoeken beginnen eenzijdig of als bindend advies met één hoofddeskundige, één geselecteerde deskundige of een reeds benoemd team. Omdat geen enkele deskundige alle vakgebieden beheerst, kan vóór, tijdens of na de aanvankelijke onderzoekswerkzaamheden blijken dat aanvullende disciplines nodig zijn. Aanleiding kan zijn een bureaustudie, opname, contra-expertise, specialistisch overleg of de beoordeling van vragen en processtukken.
Het ECC bepaalt, op basis van de vakinhoudelijke beoordeling door de hoofddeskundige, of aanvullend deskundigenonderzoek of multidisciplinaire inzet noodzakelijk wordt geacht. Het ECC adviseert de opdrachtgever en, waar de onderzoeksprocedure dit vereist, de betrokken partijen. Een reeds afgeronde opdracht wordt alleen na nieuwe afspraken heropend of aangevuld. Specialistische inzet valt alleen binnen de bestaande begroting als dit uitdrukkelijk is overeengekomen.
3.1 Gefaseerde opdracht en beperkingen vooraf
Een bouwkundig onderzoek, verborgen-gebrekenonderzoek, verkennend deskundigenonderzoek, onderzoek op afstand of andere technische expertise is niet automatisch een volledig multidisciplinair of specialistisch onderzoek. De offerte en opdracht bepalen doel, onderzoeksvragen, onderzoeksfase, methode, beschikbare apparatuur, onderzochte onderdelen, rapportage, budget en uitsluitingen. Een eerste verkenning met standaardapparatuur wordt niet aangeboden als een volledige specialistische meting, systeembeoordeling of vaststelling van alle mogelijke oorzaken.
Bij een aanvraag of bureaubeoordeling kan de informatie te beperkt zijn om vooraf de exacte specialistische discipline, meetmethode of benodigde onderzoeksduur te bepalen. De deskundige kan dan eerst een verkenning voorstellen, mits het doel en de beperkingen daarvan duidelijk zijn. Het ontbreken van een voorafgaand locatiebezoek betekent niet dat alle omstandigheden op locatie bekend zijn of alle noodzakelijke vervolgstappen vooraf vaststaan. ECC en de deskundige beoordelen wel of de bij intake kenbare vragen verantwoord binnen de aangeboden expertise en methode passen. Herkenbare aanwijzingen dat de basisaanpak ontoereikend is, worden niet genegeerd.
De noodzaak van aanvullende expertise kan pas blijken na ontvangst van nadere stukken, een eerste opname, metingen of overleg. In dat geval wordt het vervolg afgebakend volgens artikelen 4 tot en met 8. Een ruim geformuleerde wens om 'alles te onderzoeken', een budget of een gewenste juridische uitkomst geeft geen opdracht om buiten de overeengekomen scope onbeperkt onderzoek te verrichten. Als de afgesproken vraag met de beperkte methode niet verantwoord te beantwoorden is, worden vraagstelling en aanpak vóór voortzetting herzien of wordt die vraag uitdrukkelijk onbeantwoord gelaten.
4 Gemotiveerd advies en onderzoeksroute
Het ECC of de hoofddeskundige legt het advies schriftelijk vast in het dossier. Daarin staan de aanleiding en bevindingen, de noodzakelijke specialisatie, de aanvullende onderzoeksvragen en de voorgestelde onderzoeksroute. Ook wordt uitgelegd welke antwoorden zonder dit onderzoek ontbreken of onvoldoende betrouwbaar zouden zijn.
Het voorstel vermeldt wie het aanvullende onderzoek kan uitvoeren, welke stukken of toegang nodig zijn, hoe de bijdrage in de rapportage wordt verwerkt en welke gevolgen dit heeft voor kosten en planning. Er wordt onderscheid gemaakt tussen noodzakelijk onderzoek en een wenselijke verdieping. Een ingrijpende wijziging van de opdracht wordt afzonderlijk overeengekomen.
4.1 Schriftelijk advies en beslisregistratie
Bij geadviseerd specialistisch of multidisciplinair vervolg leggen ECC en de hoofddeskundige in het online dossier ten minste vast:
- Welke onderzoeksfase is uitgevoerd, met welke informatie, toegang, apparatuur en beperkingen.
- Welke concrete aanwijzing of onderzoeksvraag aanvullende deskundigheid nodig maakt en of sprake is van noodzakelijk vervolg of een wenselijke verdieping.
- Welke onderdelen, oorzaken of conclusies zonder dat vervolg niet betrouwbaar kunnen worden vastgesteld of uitgesloten.
- Welke specialist, methode, toegang, omstandigheden of voorbereiding nodig zijn en welke kosten en gevolgen voor de planning worden voorzien.
- Welke redelijke beslistermijn geldt en wat weigering, uitblijven van betaling of onvoldoende medewerking voor de beantwoording en bruikbaarheid van de rapportage betekent.
- Welke informatie, waarschuwing en offerte de opdrachtgever heeft ontvangen, diens reactie en de gekozen vervolg- of afrondingsroute.
Een mondeling besproken advies wordt schriftelijk bevestigd. De opdrachtgever krijgt gelegenheid feitelijke onjuistheden in de vastlegging te melden. Stilzwijgen wordt niet als instemming met extra kosten, als erkenning van aansprakelijkheid of als afstand van rechten aangemerkt. Uitblijvende medewerking of reactie kan, na waarschuwing en een redelijke termijn, wel aanleiding zijn de opdracht verantwoord beperkt af te ronden of volgens de opdracht te beëindigen. Een advocaat, jurist of verzekeraar die een andere onderzoeksopzet verlangt, wordt gevraagd de concrete aanvullende vragen tijdig kenbaar te maken.
5 Deskundigenkeuze en onafhankelijkheid
Een geassumeerde deskundige kan een specifiek persoon, expert of specialist zijn met aantoonbare ervaring, vakkennis en expertise op het benodigde deelgebied. Het ECC namens LoyalExperts bepaalt, in afstemming met de hoofddeskundige, of en voor welk onderdeel deze persoon wordt toegevoegd aan een deskundigenonderzoek, bouwkundig onderzoek of specialistisch onderzoek. Selectie kan intern of extern plaatsvinden, uit de expertiseregisters van het NRBI, LoyalExperts of de LEX-Tool, of daarbuiten.
Registerinschrijving is geen algemene voorwaarde voor inzet en vervangt de beoordeling van geschiktheid niet. Het ECC beoordeelt de relevante ervaring, het specialisme, de onafhankelijkheid en de aansluiting op de onderzoeksvragen en legt de keuze en taak vast in het dossier.
Voor inzet wordt getoetst of eerdere betrokkenheid, belangen of andere omstandigheden de onafhankelijkheid kunnen raken. Een relevant bezwaar wordt vóór de inzet beoordeeld en vastgelegd. De betaling of het belang van een opdrachtgever of verzekeraar bepaalt de vakinhoudelijke uitkomst niet.
6 Opdracht kosten en vooruitbetaling
Bij onderzoek op basis van ongelijk worden vooraf de toegevoegde deskundige of deskundigen, het vakgebied, de concrete onderzoeksvragen, de werkzaamheden en de kosten schriftelijk vastgelegd. Het voorstel vermeldt een starttarief met eindtarief of kostenplafond, dan wel een uurtarief met urenraming, bijkomende kosten en het vooruit te betalen bedrag. Specialistische inzet wordt pas ingericht en ingepland nadat de opdrachtgever schriftelijk heeft ingestemd en de overeengekomen vooruitbetaling volledig is ontvangen.
Vervolgens verstrekt het ECC of de hoofddeskundige de schriftelijke opdracht aan de toegevoegde deskundige of deskundigen om het afgebakende onderzoek uit te voeren of voort te zetten. Pas na deze opdrachtverlening starten hun werkzaamheden. Een advies of voorgestelde selectie is op zichzelf geen opdracht of planningsbevestiging. Aanvullende kosten vereisen voorafgaand akkoord en de afgesproken aanvullende betaling.
Bij gezamenlijk of bindend opgedragen onderzoek wordt nagegaan van wie instemming nodig is. Stilzwijgen geldt niet automatisch als akkoord. Het ECC en de hoofddeskundige blijven verantwoordelijk voor een zorgvuldige en proportionele onderzoeksopzet.
7 Tijdelijk onderbreken van het onderzoek
Zodra het ECC multidisciplinair onderzoek noodzakelijk acht, wordt het onderzoek stilgelegd voor besluitvorming over aanvullende inzet. Het ECC legt de opgeschorte werkzaamheden en noodzakelijke maatregelen voor veiligheid en behoud van onderzoeksgegevens vast. Na opdracht en betaling voert de geassumeerde deskundige eerst zijn of haar werkzaamheden uit en deelt de bevindingen met het ECC of de hoofddeskundige. Het inhoudelijke vervolgonderzoek en de verdere rapportage worden pas hervat wanneer deze bevindingen zijn ontvangen en door de hoofddeskundige op bruikbaarheid en toereikendheid zijn beoordeeld. Bij afwijzing geldt artikel 8; bij gerechtelijk onderzoek artikel 12.
De opdrachtgever ontvangt een schriftelijke toelichting met de reden, de voorwaarden voor hervatting, de gevolgen voor de planning en een redelijke reactietermijn. De nieuwe planning wordt na besluitvorming, beschikbaarheid en eventuele betaling bevestigd. Een onderbreking geeft geen grond om onbeperkt te wachten of onnodige kosten te maken.
8 Geen opdracht voor noodzakelijk vervolgonderzoek
Als de opdrachtgever multidisciplinair onderzoek of een geassumeerde deskundige niet nodig of wenselijk vindt, niet accepteert of het advies negeert, legt het ECC die keuze en de gevolgen schriftelijk vast. Bij uitblijven van een reactie volgt een herinnering met een redelijke beslistermijn. Stilzwijgen geldt niet als opdracht tot aanvullend onderzoek.
Bij afwijzing van het advies wordt het deskundigenbericht, deskundigenverslag of rapport afgemaakt op basis van het verantwoord uitgevoerde onderzoek. De rapportage sluit de onderdelen uit die zonder aanvullende expertise niet onderzocht, feitelijk gestaafd of onderbouwd kunnen worden. Zij benoemt ontbrekende verificatie, onbewezen aannames en onbeantwoord gebleven vragen. Alleen conclusies die voldoende worden gedragen, worden opgenomen. Als geen inhoudelijk verantwoorde eindrapportage mogelijk is, volgt een gemotiveerd afsluitend verslag met die beperking.
De opdrachtgever draagt de gevolgen van zijn keuze voor zover deze aan hem zijn toe te rekenen, waaronder een beperktere bruikbaarheid en mogelijke extra kosten van later vervolgonderzoek. Dit is geen algemene uitsluiting van aansprakelijkheid van LoyalExperts, het ECC of betrokken deskundigen. De rechter of andere bevoegde beoordelaar bepaalt de betekenis van een rapport in een geschil.
8.1 Keuze, budget en niet-opgedragen werkzaamheden
De opdrachtgever blijft verantwoordelijk voor zijn eigen informatieverstrekking, medewerking en keuzes over het aangaan van een aanvullende opdracht. Ook de beslissing om een gemotiveerd geadviseerd vervolg niet te laten uitvoeren wegens kosten, gebrek aan budget, vertraging of een eigen andere opvatting wordt met de gevolgen vastgelegd. Een partij die niet namens de opdrachtgever bevoegd is, kan die keuze niet automatisch voor hem maken. Het enkele sturen van een rapport aan een jurist of verzekeraar maakt die ontvanger niet tot opdrachtgever.
Een aanvullend onderzoek wordt niet zonder het vereiste akkoord en de afgesproken betaling op eigen kosten van ECC of de deskundige uitgevoerd. De wens om binnen het bestaande bedrag toch een eindrapport te ontvangen, breidt de scope niet uit en geeft geen recht op een volledig specialistisch onderbouwd antwoord. Evenmin mag budgetdruk leiden tot een technisch onverantwoorde conclusie. Blijkt de onderzoeksmethode ontoereikend, dan wordt het resultaat begrensd, aanvullend onderzoek voorgesteld of gemotiveerd afgesloten.
8.2 Afbakening van het resultaat na weigering
Voor zover noodzakelijk vervolgonderzoek na een gemotiveerd en begrijpelijk advies niet is opgedragen, toegestaan, betaald of mogelijk gemaakt, behoren die niet-uitgevoerde werkzaamheden en de alleen daarmee vast te stellen feiten niet tot het geleverde onderzoeksresultaat. De rapportage noemt de uitgesloten onderdelen en onbeantwoord gebleven vragen expliciet. Een eerste aanwijzing, indicatieve meting of vermoeden wordt niet gepresenteerd als een specialistisch bevestigde oorzaak, volledige normtoets of bewijs dat een gebrek afwezig is.
Het naar beste kennis en kunde afronden van een beperkte opdracht betekent: navolgbaar rapporteren over wat daadwerkelijk verantwoord kon worden onderzocht, met zichtbare onzekerheden en noodzakelijke beperkingen. Het betekent niet dat ontbrekende gegevens of onderzoek mogen worden vervangen door stellige aannames. Wanneer geen gedragen inhoudelijk oordeel mogelijk is, wordt dat gemeld in een afsluitend verslag; een onvoorwaardelijk positief of volledig rapport wordt dan niet verstrekt.
8.3 Gevolgen voor gebruik en informatierisico
De opdrachtgever draagt de aan hem toe te rekenen gevolgen van het niet opvolgen van het advies of het ontbreken van noodzakelijke informatie of medewerking. Dat kan leiden tot onbeantwoord gebleven vragen, een beperkte bewijswaarde, een later noodzakelijk aanvullend onderzoek of extra overeengekomen kosten. Bij overlegging aan advocaat, jurist, verzekeraar, wederpartij of rechter verstrekt hij de volledige rapportage met de beperkingen en relevante schriftelijke vervolgadviezen. Een beperkte verkenning wordt niet door selectief citeren als een volledig specialistisch onderzoek gepresenteerd.
Een latere wens van een partij, jurist of beoordelaar voor uitgebreider onderzoek wijzigt de oorspronkelijke opdracht niet automatisch met terugwerkende kracht. De beoordeling van de oorspronkelijke inzet houdt rekening met de toen overeengekomen prestatie en de informatie, omstandigheden en professionele kennis die toen bekend waren of redelijkerwijs bekend hadden moeten zijn. Nieuwe gegevens kunnen een aanvulling nodig maken zonder dat daaruit vanzelf volgt dat de eerdere verkenning ondeugdelijk was. De deskundige blijft verantwoordelijk voor de eigen rapportage; de keuze van de opdrachtgever maakt hem niet tot auteur of technisch verantwoordelijke voor de conclusies.
8.4 Aanspraken en grenzen aan de uitsluiting
Het enkele feit dat niet-opgedragen specialistisch onderzoek ontbreekt of een rapport na een vastgelegde weigering beperkt bruikbaar is, vormt op zichzelf geen bewijs van een toerekenbare tekortkoming van ECC of de deskundige. Een aanspraak die uitsluitend berust op de gedachte dat geweigerd of niet-opgedragen vervolg toch kosteloos had moeten worden verricht, wordt beoordeeld aan de hand van de feitelijke opdracht, het gegeven advies, de gemaakte keuze en het toepasselijke recht. Een ingebrekestelling of klacht maakt die aanvullende werkzaamheden niet alsnog onderdeel van de opdracht.
Deze afbakening is geen algemene vrijwaring voor eigen fouten en geen verbod om een klacht, ingebrekestelling of aansprakelijkstelling in te dienen. Zij sluit geen verantwoordelijkheid uit voor ongeschikte apparatuur of methoden binnen de aanvaarde opdracht, gemiste signalen die een redelijk handelend vakdeskundige had moeten herkennen, onvoldoende waarschuwing of onvoldoende onderbouwde conclusies. Dwingendrechtelijke consumentenbescherming en eventuele rechterlijke aanwijzingen blijven gelden. ECC en de deskundige kunnen de rechter of een andere bevoegde beoordelaar niet voorschrijven welke betekenis aan het rapport of aan een aanspraak moet worden gegeven. Voor een gerechtelijke benoeming blijft artikel 12 leidend.
8.5 Praktijkvoorbeeld: verkennend ventilatieonderzoek
Dit is een algemeen illustratief voorbeeld en geen beoordeling van een individueel dossier. Een opdrachtgever geeft opdracht voor een eerste ventilatieverkenning met de afgesproken standaardapparatuur. Tijdens de opname blijken aanvullende vragen waarvoor een ventilatiespecialist, andere meetmiddelen, een afzonderlijke meetcampagne of specifieke omstandigheden nodig zijn. De hoofddeskundige adviseert het vervolg via ECC en legt vast welke antwoorden zonder die inzet ontbreken. Specialistisch onderzoek is niet altijd verantwoord tijdens dezelfde opname uit te voeren; toegang, gebruikstoestand, bedrijfsinstellingen, meetduur of voorbereiding kunnen een aparte afspraak vereisen.
Wijst de opdrachtgever dit geadviseerde vervolg na uitleg van de gevolgen af, dan beschrijft het verslag de feitelijk verrichte verkenning, bruikbare metingen, onzekerheden en niet-onderzochte onderdelen. Het geeft bijvoorbeeld geen volledige uitspraak over de systeemprestatie als de daarvoor benodigde meting niet heeft plaatsgevonden. Een later verzoek van een jurist om die specialistische onderbouwing alsnog te verkrijgen is dan een verzoek om vervolg, voor zover dat onderzoek niet al verschuldigd was binnen de oorspronkelijke opdracht. Dat de opdrachtgever het vervolg niet wilde of kon betalen, maakt een onvolledig onderbouwde specialistische conclusie niet alsnog verantwoord.
9 Zelf een deskundige inschakelen
De opdrachtgever kan rechtstreeks een externe deskundige inschakelen, met of zonder voorafgaand overleg met het ECC. Dit maakt deze persoon niet automatisch tot geassumeerde deskundige binnen het onderzoeksteam. Het ECC en de hoofddeskundige bepalen, waar nodig na overleg met de betrokken geassumeerde deskundigen, of deze externe deskundige en diens bevindingen binnen de opdracht kunnen worden betrokken en in het deskundigenrapport of deskundigenbericht kunnen worden verwerkt. Voorafgaand overleg alleen houdt geen aanvaarding van de deskundige of diens bijdrage in.
Deze afweging berust op de deskundigheid en onafhankelijkheid van de externe deskundige, de vraagstelling, onderzoeksmethode, beschikbare onderbouwing, controleerbaarheid en aansluiting bij de opdracht. Het ECC en de betrokken deskundigen wegen af of en in hoeverre de bijdrage bruikbaar is; de hoofddeskundige motiveert de verwerking of het niet overnemen van relevante bevindingen.
De opdrachtgever draagt het risico dat de zelf ingeschakelde deskundige buiten het team blijft en dat diens advies, rapport of bevindingen niet of slechts gedeeltelijk worden overgenomen in het gezamenlijke rapport. De kosten van die externe inzet blijven voor rekening van de opdrachtgever, tenzij anders overeengekomen. Relevante stukken worden niet uitsluitend vanwege hun externe herkomst terzijde gelegd. Verplichte beoordeling, hoor en wederhoor en rechterlijke aanwijzingen blijven gelden.
Eventuele verificatie of integratie wordt vooraf als aanvullende werkzaamheid overeengekomen.
Als de opdrachtgever het vervolg geheel zelf organiseert en de bestaande opdracht niet wil voortzetten, worden de beëindiging en financiële afwikkeling schriftelijk bevestigd. Een eventuele hervatting vraagt nieuwe afspraken over de onderzoeksopzet, stukken, kosten en planning.
10 Reeds verricht advies en financiële afwikkeling
Bureaustudie, dossieranalyse, een opname, specialistisch overleg en het ontwikkelen van een onderzoeksroute zijn inhoudelijke werkzaamheden. Het daaruit voortvloeiende advies om een geassumeerde deskundige in te schakelen is bouwkundig advies en consult. Deze verrichte en overeengekomen werkzaamheden blijven verschuldigd als de opdrachtgever het advies niet opvolgt, elders verdergaat of het onderzoek beëindigt. Het ontbreken van een volledig eindrapport betekent niet dat geen prestatie is geleverd.
Bij beëindiging volgt een gespecificeerde afrekening van de verrichte werkzaamheden, redelijk gemaakte kosten en eventueel verschuldigde vergoeding volgens de overeenkomst en toepasselijk recht. Reeds betaalde bedragen worden hiermee verrekend. Een resterend voorschot wordt terugbetaald voor zover daarvoor geen rechtsgrond meer bestaat; bespaarde kosten worden meegenomen. Het volledige voorschot vervalt dus niet automatisch. Dwingendrechtelijke rechten van consumenten blijven gelden.
Een verzekeraar of rechtsbijstandverlener is alleen betalingsplichtig als daarvoor een eigen opdracht, betalingsverbintenis of andere rechtsgrond bestaat. Uitblijvende dekking verplaatst de betalingsplicht van de contractuele opdrachtgever niet vanzelf naar een verzekeraar.
11 Rapportage en hoor en wederhoor
De geassumeerde deskundige ondersteunt de hoofddeskundige bij de beantwoording van de onderzoeksvragen en de onderbouwing van conclusies. De specialist adviseert en rapporteert aan het ECC of de hoofddeskundige en heeft binnen deze taakverdeling geen zelfstandige plicht rechtstreeks aan de opdrachtgever te rapporteren. Een verzoek om rechtstreekse verstrekking van specialistische rapportages, notities of bevindingen hoeft niet uitsluitend vanwege deze betrokkenheid te worden ingewilligd.
Het ECC of de hoofddeskundige beoordeelt en beantwoordt het verzoek volgens de opdracht en toepasselijke regels. Verplichte verstrekking, rechterlijke aanwijzingen en hoor en wederhoor blijven gelden. De hoofddeskundige bepaalt gemotiveerd welke bijdragen in het gezamenlijke deskundigenbericht worden verwerkt. De gebruikte specialistische grondslag en relevante onzekerheden blijven controleerbaar; relevante afwijkende bevindingen worden niet verzwegen. Specialistische stukken kunnen waar nodig als bijlage worden opgenomen.
Hoor en wederhoor wordt toegepast overeenkomstig het type opdracht, de overeengekomen onderzoeksprocedure en de toepasselijke regels. Waar van toepassing krijgen partijen gelegenheid te reageren op relevante specialistische bevindingen. De correspondentie over de aanvullende expertise, akkoord, weigering of beperking wordt aantoonbaar in het dossier bewaard.
11.1 Vastlegging in de beperkte eindrapportage
Bij afronding zonder noodzakelijk geadviseerd vervolg vermeldt de rapportage het LEX-Tool-nummer, de opdrachtgever, de afgesproken onderzoeksvragen en fase, de feitelijk gebruikte methode en apparatuur, gebruikte en ontbrekende informatie, het gedateerde vervolgadvies en de vastgelegde reactie. Zij maakt zichtbaar welke onderdelen wel zijn onderbouwd, welke niet zijn onderzocht of niet kunnen worden uitgesloten, en wat dit voor gebruik van de conclusies betekent. Een reactie van de opdrachtgever wordt als diens verklaring onderscheiden van de technische beoordeling. Deze vastlegging dient de controleerbaarheid en is geen door partijen vooraf vastgestelde uitspraak over aansprakelijkheid.
Een verzoek om correctie van een gestelde fout volgt het toepasselijke revisieprotocol. Nieuwe vragen, feiten, specialistische metingen of een heropende onderzoeksvraag worden volgens het addendumprotocol of een nieuwe opdracht beoordeeld. Eigen foutherstel en reeds verschuldigde prestaties worden niet zonder grond als betaald vervolg aangemerkt. Een protocolpublicatie maakt een reeds bestaande opdracht niet eenzijdig ruimer of beperkter.
12 Gerechtelijk deskundigenonderzoek
Bij een rechterlijke benoeming gaan de benoemingsbeslissing, procesregels en aanwijzingen van de rechter voor. De benoemde deskundige informeert partijen en de contactpersoon van het gerecht over voorgenomen inzet van derden en overlegt volgens de toepasselijke procedure. Bezwaren, aanvullend voorschot, vertraging en een noodzakelijke beëindiging worden aan het gerecht voorgelegd. Het ECC kan de gerechtelijke opdracht niet zelfstandig wijzigen of beëindigen. De persoonlijk benoemde deskundige besteedt het gehele onderzoek niet uit.
13 Toepasselijkheid en dossierregistratie
Dit protocol kan uitsluitend gelden voor een opdracht van LoyalExperts, ook zonder betrokkenheid van het NRBI. Publicatie of verwijzing op de NRBI-website maakt het NRBI niet automatisch tot opdrachtnemer of medecontractant. Toepasselijkheid wordt bij de offerte of opdracht overeengekomen en vastgelegd in het online dossier, met LEX-Toolnummer, opdrachtnemer en rapporterende organisatie. Bestaande opdrachten krijgen niet eenzijdig nieuwe voorwaarden. Dwingend recht en rechterlijke aanwijzingen gaan voor.
14 Bronnen bij de juridische afbakening
Rechtspraak, Leidraad deskundigen in civiele zaken, hoofdstuk 10: https://www.rechtspraak.nl
BW Boek 7, artikelen 408, 411 en 413: https://wetten.overheid.nl/BWBR0005290/. DNR 2025 en toepassingsinformatie: https://bna.nl/kennis/dnr en https://www.nlingenieurs.nl
Overige bepalingen: voorgestelde werkwijze van LoyalExperts en het ECC.
15 Samenhangende protocollen en publicatie
De opdracht bepaalt welke aanvullende protocolversies van toepassing zijn. Dit document is definitief vastgesteld; de vooraf overeengekomen versie blijft per opdracht leidend.
Protocol onderzoek op basis van ongelijk https://www.snrbi.nl/protocol-deskundigenonderzoek-op-basis-van-ongelijk
Protocol betaling vooraf https://www.snrbi.nl/protocol-betaling-vooraf
Protocol onafhankelijkheid https://www.snrbi.nl/protocol-onafhankelijkheid
Protocol gerechtelijk deskundigenonderzoek https://www.snrbi.nl/protocol-gerechtelijk-deskundigenonderzoek
Protocol eenzijdig en verkennend onderzoek https://www.snrbi.nl/protocol-eenzijdig-visueel-technisch-onderzoek
Rapportage en validatie https://www.snrbi.nl/protocol-nrbi-rapportage
Dit protocol bij LoyalExperts/ECC https://www.loyalexperts.com/protocol-multidisciplinair-onderzoek
Achtergrond bij afbakening en waarschuwing: DNR 2025, artikelen 3.1, 3.3, 3.5 en 4.1–4.4, voor zover rechtsgeldig overeengekomen. https://bna.nl/wp-content/uploads/2025/12/DNR-2025-Hoofddocument_07.pdf
Bij gerechtelijke benoeming: Leidraad deskundigen in civiele zaken, onder meer over de opdracht, onderzoeksmethode en inzet van derden. https://www.rechtspraak.nl/binaries/content/assets/ao/ao-leidraad-deskundigen-wt.pdf
Definitief vastgesteld. Ingangsdatum: 1 januari 2026. Versiedatum en vaststellingsdatum van deze publicatie: 3 november 2026. Deze versiedatum is geen verklaring dat deze tekst al op 1 januari 2026 was gepubliceerd. Voor bestaande opdrachten blijft de vooraf overeengekomen versie leidend; deze publicatie wijzigt die afspraken en rechterlijke aanwijzingen niet automatisch.