1. Doel en reikwijdte
Een addendum is een herkenbare, afzonderlijke aanvulling op een bestaand deskundigenonderzoek, deskundigenbericht, deskundigenrapport of gerechtelijk deskundigenbericht. Het behandelt afgesproken aanvullende vragen, nieuwe feiten of documenten, of een nadere inhoudelijke toelichting. Het oorspronkelijke rapport blijft traceerbaar. Dit protocol geldt wanneer het vooraf bij de aanvraag en de vervolgopdracht beschikbaar is gesteld en overeengekomen. Wettelijke verplichtingen, de oorspronkelijke opdracht en rechterlijke aanwijzingen blijven leidend.
2. Verschil met revisie en een nieuw onderzoek
Een concrete verschrijving of aantoonbare fout valt onder het revisieprotocol. Een inhoudelijke uitbreiding, nieuwe stukken of extra duiding buiten de afgesproken rapportage is in beginsel meerwerk. Reacties op een conceptrapport die binnen de oorspronkelijke opdracht moeten worden behandeld zijn niet automatisch een betaalde addendumopdracht. Bij een wezenlijk andere zaak, object, onderzoeksvraag of andere opsteller kan een nieuw onderzoek of contra-expertise passender zijn. ECC en de deskundige bepalen de passende route; niemand heeft recht op een gewenste conclusie.
3. Het verzoek is een offerteaanvraag
Een addendum is niet gratis en wordt als aanvullende opdracht begroot, tenzij het om herstel of werkzaamheden gaat die al uit de bestaande opdracht of wettelijke verplichtingen voortvloeien. Het indienen is een verzoek om beoordeling en een prijsopgave. Akkoord op dit protocol is geen akkoord op een nog onbekende prijs en geeft geen toestemming om betaalde werkzaamheden te starten. Voor omvangrijke voorstudie om te kunnen offreren volgt eerst een afzonderlijke kostenafspraak.
4. Dossier en rapport identificeren
Vermeld of het oorspronkelijke rapport een NRBI-rapport is. Voor ieder addendumverzoek via deze NRBI-route is een bekend LEX-Tool-nummer verplicht, ook wanneer het oorspronkelijke rapport van buiten NRBI afkomstig is. Zonder LEX-Tool-nummer kan het verzoek niet worden ingediend of behandeld. Vraag het nummer zo nodig eerst op bij de bouwkundige, deskundige of ECC. Een dossier-, zaak- of rapportnummer vervangt dit nummer niet. Vermeld ook de aanvrager, diens volledige contactgegevens, de oorspronkelijke opdrachtgever(s), bouwkundige of deskundige (of ECC), het keuringsadres, de rapporttitel, rapportdatum en oorspronkelijke rapportversie. Bij een ander rapport vermeldt u daarnaast de uitgever, opsteller en verifieerbare rapport- of dossierreferentie. ECC beoordeelt of een aanvulling door dezelfde deskundige mogelijk is of een andere onderzoeksroute nodig is. Een addendum bij een rapport van een andere deskundige wordt niet zonder bevoegdheid als diens eigen aanvulling gepresenteerd.
5. Partijen en bevoegdheid
Geef van alle betrokken partijen naam, adres en relevante contactgegevens op, met hun rol en eventuele advocaat, gemachtigde of rechtsbijstandbehandelaar. Vermeld namens wie u indient en wie de oorspronkelijke opdrachtgever was. Lever zo nodig een machtiging aan. Bij eenzijdig onderzoek kan de oorspronkelijke opdrachtgever of diens bevoegde vertegenwoordiger een vervolgopdracht aanvragen. Bij gezamenlijk, bindend of gerechtelijk onderzoek worden de bevoegdheid, betrokkenheid van partijen en benodigde toestemming getoetst aan de oorspronkelijke opdracht en procedure. Ontbrekende gegevens moeten vóór opdrachtverlening worden aangevuld.
6. Vragen, toevoegingen en documenten
Upload het bestaande rapport verplicht als PDF of Word. Voeg eerdere correcties en addenda toe indien aanwezig. Omschrijf per toevoeging de nieuwe informatie, de aanleiding, de concrete onderzoeksvraag en de relatie met een hoofdstuk, pagina of bevinding van het oorspronkelijke rapport. Voeg relevante documenten toe als PDF of Word en vermeld per bestand de datum, herkomst en het onderwerp dat het onderbouwt. Bij omvangrijke dossiers kan ECC aanvullende stukken of een gestructureerd overzicht vragen. Zonder het oorspronkelijke rapport en de vereiste identificatie kan het verzoek niet worden ingediend.
7. Beoordeling en onafhankelijkheid
ECC registreert een eigen addendumverzoeknummer en controleert volledigheid, identiteit, bevoegdheid, oorspronkelijke scope en procedure. De betrokken deskundige beoordeelt de inhoudelijke relevantie, benodigde expertise, onafhankelijkheid en uitvoerbaarheid. ECC of de deskundige beslist of een addendum passend is. Bij nieuwe partijen of belangen wordt de onafhankelijkheid opnieuw beoordeeld. Een andere deskundige stelt alleen onder eigen verantwoordelijkheid een herkenbaar eigen aanvullend bericht op.
8. Offerte, betaling en start
De offerte beschrijft de vragen, onderzoeksmethode, dossierstudie, eventuele opname, hoor en wederhoor, rapportage, tarieven, geschatte inzet of vaste prijs, btw, bijkomende kosten, uitsluitingen en verwachte doorlooptijd. Dossierstudie wordt afzonderlijk begroot; de twee uur uit het revisieprotocol geldt niet automatisch als vast minimum voor ieder addendum. Specialistisch onderzoek, labonderzoek, destructief onderzoek, reizen en een bespreking zijn alleen inbegrepen als dit uitdrukkelijk is afgesproken. Bij particuliere of gezamenlijke opdrachten start het werk na schriftelijk akkoord en overeengekomen vooruitbetaling via de in de offerte beschreven tussenrekening. Bij gerechtelijke benoeming geldt de voorschotregeling van het gerecht. Bij dreigende overschrijding volgt tijdig een aanvullende kostenafspraak of een verzoek om aanvullend voorschot.
9. Hoor en wederhoor
Bij gezamenlijk, bindend en gerechtelijk onderzoek krijgen betrokken partijen volgens de toepasselijke procedure toegang tot de relevante toevoegingen en gelegenheid te reageren. Nieuwe inhoudelijke stukken worden niet buiten de wederpartij om gebruikt. Bij eenzijdige opdrachten wordt de onderzoeksroute vooraf vastgelegd; het ontbreken van wederhoor en de gevolgen voor de beoordeling worden in de rapportage vermeld. ECC of de deskundige bepaalt de passende reactietermijn en legt reacties en de inhoudelijke weging herkenbaar vast. Een verzoek om wederhoor over te slaan wordt niet automatisch gevolgd.
10. Gerechtelijke deskundigenberichten
Bij een door de rechter benoemde deskundige bepalen de rechterlijke opdracht, procedure en aanwijzingen of en hoe aanvullende vragen worden behandeld. Een partij kan via dit formulier geen uitbreiding van een rechterlijke opdracht afdwingen. Benodigde toestemming en een eventueel aanvullend voorschot lopen via het gerecht. Een privaat aangevraagde aanvulling wordt niet gepresenteerd als een door de rechtbank opgedragen aanvullend deskundigenbericht. Dit protocol stelt geen vervangende proces- of beroepstermijn vast.
11. Rapportage, versie en verstrekking
Het addendum vermeldt eigen datum en versie, addendumnummer, dossier- en LEX-Tool-nummer waar van toepassing, betrokken deskundige, datum en oorspronkelijke versie van het hoofdrapport, aanvullende vraagstelling, ontvangen documenten, onderzoek, wederhoor, bevindingen en antwoorden. Het beschrijft uitdrukkelijk of de eerdere conclusies worden aangevuld, gehandhaafd of op benoemde onderdelen gewijzigd. Het hoofdrapport en eerdere versies worden niet stilzwijgend overschreven. Verstrekking volgt de afgesproken opdracht en procedure. Verdere toevoegingen worden opnieuw op scope en kosten beoordeeld.
12. Protocolbeheer en aanvaarding
Het protocol heeft een eigen documentnummer, versie, datum, logo en watermerk van de uitgevende organisatie. Beheer kan tekst met spellingcontrole aanpassen, een PDF uploaden of uit de actuele tekst genereren, downloaden en publiceren. Een wijziging krijgt een nieuw versienummer. Formulieren tonen de gepubliceerde versie met lees- en downloadmogelijkheid en een verplichte akkoordoptie; de geaccepteerde versie wordt bij de aanvraag bewaard. Nieuwe publicaties wijzigen bestaande opdrachten niet automatisch. Een verzoek kan ook geruime tijd na het rapport worden ingediend; de beschikbaarheid van stukken, deskundige en toepasselijke procedure bepaalt wat nog uitvoerbaar is.
13. Informatiepositie, onvolledige of onjuiste voorstelling van zaken
Een onvolledige of onjuiste voorstelling van zaken kan ontstaan wanneer een aanvrager, opdrachtgever of andere partij relevante informatie, eerdere rapporten, afspraken, tekeningen, correspondentie of documenten niet volledig verstrekt, onjuist weergeeft of uit hun context presenteert. Dit kan bewust of onbewust gebeuren, bijvoorbeeld doordat een partij zelf niet over alle gegevens beschikt. Onvolledigheid is niet zonder meer bewijs van opzet, misleiding of ongeoorloofde beïnvloeding. De deskundige beschrijft eerst concreet wat ontbreekt of afwijkt en biedt gelegenheid tot toelichting. Een partijverklaring is geen vastgestelde onderzoeksbevinding.
13.1. Oorspronkelijke opdracht en vastlegging van de opname
De bij aanvaarding vastgelegde casus, opdrachtomschrijving, onderzoeksvragen, overeengekomen scope en dossierstukken vormen het uitgangspunt. De opname op locatie is het referentiemoment voor de feitelijk waargenomen toestand en de toen besproken informatie, ook bij mondeling hoor en wederhoor. Leg opnamedatum, aanwezigen, verklaringen, beschikbare stukken, onderzoeksbeperkingen en niet-zichtbare of niet-toegankelijke onderdelen vast. Een latere herinnering of gewijzigde partijlezing wordt niet zonder onderbouwing als een waarneming van dat moment opgenomen. Dit referentiemoment sluit de informatieverzameling niet automatisch af. Een vooraf afgesproken aanlevertermijn, stukken die de deskundige zelf nog heeft opgevraagd, de conceptreactiefase en de toepasselijke procedure blijven gelden. Een overeengekomen scopewijziging wordt afzonderlijk schriftelijk vastgelegd. De deskundige onderzoekt ook de betrouwbaarheid en beperkingen van de oorspronkelijke casus; deze is geen verplicht te volgen partijwaarheid.
13.2. Stukken, verklaringen en inzichten die later worden aangeboden
Latere uploads in de aanvraagstraat of LEX-Tool en stukken per e-mail wijzigen de oorspronkelijke opdracht niet vanzelf. Registreer datum van ontvangst, herkomst, datum en versie van het stuk, de eerdere beschikbaarheid, de reden van late aanlevering en het verband met een concrete onderzoeksvraag of rapportpassage. Wie stelt dat informatie eerder is verstrekt, vermeldt wanneer, via welk kanaal en aan wie, met beschikbare verzend-, ontvangst- of dossiergegevens. Een upload bewijst niet zonder meer dat de deskundige de inhoud tijdig heeft ontvangen, beoordeeld of geverifieerd; een ontbrekende ontvangstregistratie bewijst evenmin dat niets is aangeboden. Mondelinge informatie of beweerd mondeling wederhoor wordt herleidbaar schriftelijk vastgelegd. Een latere eenzijdige verklaring vormt geen vervanging van de afgesproken mogelijkheid voor andere betrokken partijen om op relevante informatie te reageren. Vertrouwelijke of niet-deelbare stukken worden niet stilzwijgend als oncontroleerbare grondslag voor een conclusie gebruikt; de deskundige bepaalt een passende route en vermeldt beperkingen.
13.3. Onafhankelijke weging en gemotiveerde beslissing
De verantwoordelijke deskundige weegt inhoudelijke relevantie, betrouwbaarheid, tijdigheid, eerdere beschikbaarheid, verifieerbaarheid, opdrachtgrenzen en benodigde werkzaamheden. Bij revisie geldt het vierogenprincipe uit het revisieprotocol. ECC bewaakt de dossiervastlegging, procedure en kostenafspraken, maar bepaalt geen gewenste technische conclusie. Mogelijke uitkomsten zijn: aantoonbare fout corrigeren, binnen de bestaande opdracht reageren, gegevens of wederhoor aanvullen, een afzonderlijk addendum of aanvullend onderzoek offreren, of een verzochte wijziging gemotiveerd weigeren. De deskundige kan een wijziging weigeren die niet verantwoord kan worden onderbouwd, buiten de opdracht valt, of uitsluitend een partijuitkomst beoogt. Hij legt per onderdeel schriftelijk vast welke informatie is meegewogen, wat ontbreekt, waarom een route is gekozen en wat de gevolgen voor eerdere bevindingen zijn. Hij mag geen vastgestelde eigen fout laten voortbestaan met alleen een beroep op late aanlevering of een onvolledige partijvoorstelling.
13.4. Revisie, addendum en benodigde inspanning
Een fout in de verwerking of beoordeling van informatie die tijdig beschikbaar was en binnen de opdracht behoorde te worden beoordeeld, kan een revisiegrond zijn. Een eerder ontbrekend stuk of een achteraf toegevoegde verklaring is op zichzelf geen bewijs dat het oorspronkelijke rapport fout was. Beoordeel of de eerdere conclusie destijds voldoende onderbouwd was en of de onderzoeksbeperkingen correct waren vermeld. Vermeld expliciet wanneer een nieuw inzicht ontstaat door gegevens die toen niet beschikbaar waren. Aanvullende dossierstudie, verificatie, nieuwe vragen, extra uitleg buiten de afgesproken rapportage, een nieuwe opname, specialistische toets of aanvullend wederhoor wegens later aangeboden informatie zijn in beginsel meerwerk, ook binnen drie werkbare weken. De deskundige bepaalt professioneel de benodigde werkzaamheden en geraamde inspanning; ECC of de deskundige bevestigt vooraf scope, tarieven, kostenraming en betalingsroute. Indiening, een e-mail of een upload is geen akkoord op betaalde werkzaamheden en geeft geen recht op een bepaalde uitslag. Bij een overschrijding wordt eerst opnieuw afgestemd. Deze meerwerkregel geldt niet automatisch voor herstel van een tekortkoming van de deskundige, overeengekomen reguliere conceptreacties, al inbegrepen dossieraanvulling of werkzaamheden die uit wettelijke verplichtingen of rechterlijke aanwijzingen voortvloeien. Ook de kosten van twee uur dossierstudie bij een laat revisieverzoek mogen zulke herstelverplichtingen niet uitsluiten. De toepasselijke opdracht, kostenafspraken en bestaande rechten blijven bepalend.
13.5. Beïnvloeding, hoor en wederhoor en gerechtelijke opdrachten
Een partij mag onderbouwde bezwaren, vragen en gegevens voorleggen. Dat is niet op zichzelf ongeoorloofde beïnvloeding. Eisen om zonder inhoudelijke grond een conclusie te wijzigen, relevante tegeninformatie weg te laten, terugwerkende kracht aan verklaringen te geven of af te wijken van de afgesproken procedure worden niet gevolgd. Leg een concreet incident feitelijk vast en stem de verdere communicatie af met ECC; beoordeel het verzoek op zijn inhoud. Een verschil van mening of een ongunstige uitslag geeft geen automatisch recht op herschrijven, maar ook geen automatische afwijzing van een onderbouwd bezwaar. Bij gezamenlijk, bindend of gerechtelijk onderzoek worden relevante toevoegingen volgens de toepasselijke procedure gedeeld. Bij rechterlijke benoeming bepalen de rechterlijke vraagstelling en aanwijzingen de bevoegdheid; bij twijfel over late stukken, uitbreidingen of bezwaren wordt het gerecht geraadpleegd. De deskundige reageert gemotiveerd binnen dat kader. Dit protocol verkort geen rechterlijke reactietermijn en maakt de voorgeschreven behandeling van conceptreacties niet afhankelijk van een particuliere vervolgopdracht. Bron voor de gerechtelijke procedure: https://www.rechtspraak.nl/binaries/content/assets/ao/ao-leidraad-deskundigen-wt.pdf
13.6. Versiebeheer en toepassing
Deze aanvulling wordt vanaf 12 oktober 2026 bij nieuwe toepasselijke aanvragen en vervolgopdrachten beschikbaar gesteld. Een nieuwe protocolpublicatie wijzigt eerder aanvaarde opdrachten of opgeslagen akkoordversies niet stilzwijgend. Toepassing op een lopende opdracht volgt uit het bestaande opdrachtkader, de procedure en eventuele nieuwe afspraken. Het oorspronkelijke rapport blijft traceerbaar; wijzigingen, addenda, informatiebron, beslissing en kostenakkoord krijgen een datum en versie.
Addendum aanvragen
Houd het oorspronkelijke rapport, uw LEX-Tool-nummer en de onderbouwing van uw verzoek bij de hand.
Addendum aanvragenNRBI rapportage en validatie · Alle voorwaarden en protocollen