Protocol bindend deskundigenadvies

# NRBI-protocol bindend deskundigenadvies

**Documentnummer:** NRBI-PRO-BA-001 **Versie:** 0.3 **Status:** Gepubliceerd en definitief vastgesteld **Publicatiedatum:** 1 januari 2026 **Beheer:** Stichting Nederlands Register Bouwkundig Inspecties en Expertise (NRBI), in uitvoering via het Expertisecoördinatiecentrum (ECC) **Ingangsdatum:** 1 januari 2026

> Dit gepubliceerde dienstprotocol geldt binnen het NRBI/ECC-kader voor opdrachten waarin deze versie tijdig beschikbaar is gesteld en van toepassing is verklaard. Het protocol is geen individueel juridisch advies.

## 1. Doel en karakter

Dit protocol beschrijft hoe NRBI en ECC een bouwkundig bindend deskundigenadvies voorbereiden, overeenkomen, uitvoeren en afronden. De regeling is bedoeld voor geschillen tussen twee partijen over onder meer aannemerswerk, verbouwingen, kluswerk, gebreken, meerwerk, minderwerk, de kwaliteit van uitvoering en de technische of financiële gevolgen daarvan.

Bij bindend advies spreken partijen vooraf schriftelijk af dat een onafhankelijke deskundige binnen een nauwkeurig omschreven opdracht een beslissing geeft waaraan partijen zich contractueel zullen houden. Het advies heeft alleen bindende werking binnen de onderwerpen en vragen die partijen in de door beiden ondertekende overeenkomst hebben opgenomen. Een aanvraag, bereidheidsinventarisatie, offerte of conceptovereenkomst bindt partijen op zichzelf niet aan een bindend advies.

Een zorgvuldig uitgevoerd bindend advies kan een geschil eerder en met minder procedurele stappen helpen oplossen. Het kan kosten, tijd en verdere escalatie beperken en partijen helpen een gerechtelijke procedure te voorkomen. Dit resultaat kan niet worden gegarandeerd. Het protocol ontneemt partijen niet hun wettelijke rechten of toegang tot de rechter.

### Voorbeelden van geschillen waarvoor partijen bindend advies kunnen afspreken

Bindend advies kan worden ingericht voor een beperkte, concrete kwestie of voor een omvangrijker bouw- of verbouwgeschil. Voorbeelden zijn:

De deskundige kan de technische feiten, kwaliteit, hoeveelheden en berekeningen beoordelen. Partijen leggen vooraf vast of ook een specifieke verrekening of een bedrag bindend wordt vastgesteld. De vraag of een contract juridisch meerwerk toestaat, wie juridisch aansprakelijk is of welk bedrag rechtens verschuldigd is, wordt niet stilzwijgend onderdeel van de technische opdracht. De offerte en de geregistreerde LEX-Tool-opdracht bepalen per dossier de precieze onderzoeksvragen, methode, deskundigheid en bindende reikwijdte.

## 2. Toepasselijkheid en samenhang met andere NRBI-protocollen

Dit protocol geldt voor bindend deskundigenadvies dat via NRBI, ECC of een daaraan gekoppelde LEX-Tool-opdracht wordt aangevraagd en uitgevoerd. Een formele benoeming via ECC binnen het NRBI-kader vereist een geregistreerde offerteaanvraag en een uniek LEX-Tool-opdrachtnummer. De offerte, overeenkomst en opdracht worden aan dat nummer gekoppeld. De overeenkomst en offerte vermelden ook dit protocolnummer en de toepasselijke versie. Het protocol wordt vóór ondertekening aan beide partijen beschikbaar gesteld. De bij de overeenkomst vastgelegde versie blijft voor die opdracht leidend; een latere publicatie wijzigt de overeenkomst niet automatisch.

Zonder offertebenoeming via ECC en zonder LEX-Tool-opdrachtnummer is er geen NRBI/ECC-benoeming, geen NRBI-bindendadviesrapportage en geen interne vierogenweging binnen dit kader. Een document of beoordeling buiten deze geregistreerde route mag niet als NRBI/ECC-rapportage of NRBI-vierogenweging worden aangeduid. Een later aangemaakt nummer herstelt een ontbrekende voorafgaande opdrachtregistratie niet met terugwerkende kracht.

De volgende NRBI/ECC-documenten gelden aanvullend voor zover zij bij de aanvraag of overeenkomst van toepassing zijn verklaard en beschikbaar zijn gesteld:

Aanvullende protocollen worden alleen toegepast voor zover de toepasselijke versie vooraf aan beide partijen beschikbaar is gesteld en bij de overeenkomst of opdracht van toepassing is verklaard:

Bij tegenstrijdigheid geldt de volgende volgorde: dwingend recht en een rechterlijke opdracht; vervolgens de door beide partijen ondertekende bindendadviesovereenkomst voor de specifieke opdracht; vervolgens dit dienstprotocol; en daarna de aanvullend toepasselijke NRBI/ECC-protocollen. Een gerechtelijke benoeming of opdracht wordt niet omgezet in een particuliere bindendadviesopdracht. De rechterlijke vraagstelling, aanwijzingen en voorschotregeling blijven dan leidend.

## 3. Aanvraag en bereidheidsinventarisatie

Een consument, bedrijf of organisatie, advocaat of rechtsbijstandsverlener kan een aanvraag indienen. De aanvrager vermeldt namens wie hij handelt en verstrekt waar nodig een machtiging. Partij 1 en partij 2 worden afzonderlijk geïdentificeerd, inclusief hun hoedanigheid en eventuele vertegenwoordigers. Bij een organisatie worden de juridische naam, rechtsvorm en relevante KvK-gegevens vastgelegd. Bij een advocaat of rechtsbijstandsverlener worden de betrokken partij, vertegenwoordiger en het dossier- of zaaknummer vastgelegd.

De aanvraag bevat ten minste:

Als nog niet vaststaat of beide partijen aan bindend advies willen deelnemen, kan de brieftool een bereidheidsinventarisatie opstellen. Dat document vraagt alleen of een partij openstaat voor een vervolgstap, eerst toelichting wenst of niet wil doorgaan. Het noemt geen deskundige of nog onbekende kosten en vormt geen opdracht, bindende overeenkomst of betalingsverplichting. De aanvrager kan verzoeken om dezelfde inventarisatie gelijktijdig aan beide partijen en opgegeven vertegenwoordigers te sturen. Gegevens en stukken worden alleen gedeeld met passende toestemming en volgens de privacy-informatie.

Een positieve bereidheidsreactie is nog geen instemming met de definitieve vraagstelling, deskundige, kostenverdeling of bindende reikwijdte. ECC stelt pas daarna de offerte- en overeenkomststap samen.

## 4. Overeenkomst: noodzakelijke grondslag

Een bindend advies wordt alleen uitgevoerd op grond van een schriftelijke overeenkomst die door partij 1 én partij 2 is ondertekend. De overeenkomst is de gezamenlijke opdracht en bevat ten minste:

De overeenkomst kan door de aanvrager in de Bindendadvies-brieftool worden ingevuld of door ECC worden opgesteld. De tool kan een concept genereren en een PDF-preview tonen. Partijen controleren de concepttekst vóór ondertekening zelf. De tool verricht geen individuele juridische toets en tekent niet namens partijen. Een concept wordt pas een bindende opdracht nadat beide partijen de definitieve overeenkomst met de hand hebben ondertekend en deze door ECC is ontvangen en gecontroleerd.

Voor deze NRBI-werkwijze is een handgeschreven handtekening vereist; digitale ondertekening via de brieftool volstaat niet. Partijen sturen de door beiden ondertekende overeenkomst retour volgens de instructies van ECC. ECC legt de ontvangen versie, datum en dossierkoppeling vast. Een aanvulling of wijziging van de vraagstelling, reikwijdte of kosten wordt eveneens schriftelijk door beide partijen aanvaard voordat die wijziging wordt uitgevoerd.

## 5. Onafhankelijkheid en aanwijzing van de deskundige

De deskundige moet voldoende deskundig zijn voor de overeengekomen bouwkundige vragen en onafhankelijk en onpartijdig kunnen optreden. ECC controleert mogelijke belangen, eerdere betrokkenheid en andere omstandigheden die de onafhankelijkheid kunnen raken. De overeenkomst legt vóór ondertekening vast wie de deskundige benoemt. Partijen kunnen kiezen uit twee routes:

1. **Gezamenlijke benoeming door partijen. ** Partijen noemen samen een deskundige. ECC controleert diens vakbekwaamheid, beschikbaarheid en onafhankelijkheid voordat de opdracht definitief wordt ingepland. De voorgestelde deskundige krijgt de casus pas voorgelegd volgens de overeengekomen intakeprocedure. Een gezamenlijke voordracht is geen garantie dat de persoon kan of zal worden benoemd. 2. **Aanwijzing door ECC. ** Beide partijen machtigen ECC in de ondertekende overeenkomst om een passende, onafhankelijke deskundige te selecteren en aan te wijzen.

De deskundige wordt niet bij naam bekendgemaakt voordat beide partijen de overeenkomst hebben ondertekend. De overeenkomst vermeldt de selectiecriteria, de procedure en hoe een later bezwaar wordt behandeld. ECC selecteert op passende expertise, beschikbaarheid en onafhankelijkheid; partijen kunnen geen kandidaat afdwingen of de deskundige rechtstreeks aansturen.

De ECC-route is bedoeld om voorafgaande gerichte beïnvloeding of benadering van een bekende deskundige te beperken. Zij kan niet garanderen dat beïnvloeding onmogelijk is. Daarom lopen inhoudelijke communicatie en het aanleveren van stukken via de afgesproken gezamenlijke dossierroute. Beide partijen krijgen gelijktijdig dezelfde relevante informatie en gelegenheid tot reactie. De deskundige legt contacten, ontvangen informatie en eventuele beperkingen vast.

Na aanwijzing via ECC maakt ECC beide partijen gelijktijdig bekend met de naam, relevante deskundigheid en een beknopte onafhankelijkheidsverklaring. Beide partijen krijgen dezelfde overeengekomen termijn om uitsluitend een concreet, gemotiveerd bezwaar aan te voeren over een mogelijk belangenconflict, eerdere betrokkenheid of relevante vakbekwaamheid. Een algemene voorkeur voor een andere deskundige of onvrede over een verwachte uitkomst is op zichzelf geen bezwaargrond. ECC beoordeelt het bezwaar, legt de beslissing vast en wijst zo nodig een vervanger aan. De bezwaarprocedure geeft partijen geen recht om de deskundige te beïnvloeden of een gewenste conclusie te bedingen.

De deskundige is geen partij bij de overeenkomst tussen partij 1 en partij 2. De opdracht aan de deskundige wordt afzonderlijk vastgelegd, met de overeengekomen scope, procedure, onafhankelijkheid, vergoeding en rapportagetermijn.

## 6. Verplichte vooruitbetaling en depotbeheer

Vooruitbetaling is altijd verplicht voor een particuliere of gezamenlijke bindendadviesopdracht. Beide partijen betalen vóór definitieve planning en vóór de start van de inhoudelijke werkzaamheden hun eigen, in de overeenkomst vastgelegde aandeel. Partijen bepalen zelf welk percentage ieder betaalt. Een verdeling van 50/50 geldt uitsluitend als partijen die verdeling uitdrukkelijk afspreken. De brieftool of offerte vermeldt zowel het totale bedrag als het exacte bedrag dat partij 1 en partij 2 moeten betalen, inclusief de toepasselijke btw.

De gelden worden vóór de start overgemaakt naar de in de offerte en overeenkomst genoemde tussenrekening die door Holding Expertise Kompas (HEK) wordt beheerd. Deze werkwijze is bedoeld als depotachtige waarborg: de vooraf betaalde bedragen worden per dossier en per partij geadministreerd en pas volgens de vooraf overeengekomen afwikkelregels vrijgegeven of terugbetaald. Dit is een functionele vergelijking met het vooraf storten van een voorschot bij een gerechtelijke procedure; het is geen griffierekening van de rechtbank en HEK is geen rechtbank of griffier.

Vóór ingebruikname van dit protocol moeten de juridische rekeninghouder, de aard van de rekening, de bevoegdheid van HEK, de administratieve scheiding per dossier, de betaalprovider, de vrijgavemomenten, de terugbetalingsprocedure en de behandeling bij een geschil schriftelijk zijn vastgelegd in de overeenkomst en de toepasselijke depot- of beheersvoorwaarden. De overeenkomst noemt wie het geld beheert en hoe partijen een rekeningoverzicht kunnen krijgen. Een partijbetaling wordt niet gebruikt om het standpunt of de uitkomst van die partij te bevoordelen.

Als één partij niet tijdig betaalt, wordt de opdracht niet ingepland of gestart. ECC informeert beide partijen gelijktijdig over de ontbrekende startvoorwaarde. Betaling door één partij bindt de andere partij niet alsnog aan de opdracht. De overeenkomst bepaalt de uiterste betaaldatum en wat er gebeurt als de volledige betaling uitblijft, waaronder beëindiging en terugbetaling van nog niet bestede bedragen, na aftrek van uitsluitend vooraf overeengekomen en aantoonbaar verschuldigde kosten.

Na ontvangst van de vooruitbetaling verstrekt ECC of de administratie de toepasselijke betaalbevestiging of voorschotfactuur. Na afronding en upload/verstrekking van het rapport wordt de financiële eindafrekening opgesteld. De factuur of eindafrekening vermeldt de geleverde werkzaamheden, btw, reeds gefactureerde en ontvangen voorschotten, overeengekomen bijkomende kosten en het eventuele saldo. Een voorschot wordt herkenbaar verrekend en niet dubbel in rekening gebracht. De facturering volgt de geldende fiscale regels; een wettelijk eerder verschuldigde factuur wordt niet uitgesteld tot rapportupload.

## 7. Planning en uitvoering

ECC plant het onderzoek pas in wanneer aan alle volgende voorwaarden is voldaan:

De deskundige voert het onderzoek uit binnen de overeengekomen opdracht. Als een locatieopname is afgesproken, worden datum, aanwezigen, waarnemingen, verklaringen, beperkingen en relevante onderzoeksomstandigheden vastgelegd. Bij bindend advies krijgen beide partijen gelijke gelegenheid om relevante informatie aan te leveren en op voor de beslissing relevante informatie te reageren. De deskundige bepaalt een redelijke reactietermijn volgens de overeenkomst en de toepasselijke procedure. Relevante informatie wordt niet buiten de wederpartij om als beslissende grondslag gebruikt, behoudens een vooraf gemotiveerde en rechtmatige uitzondering die aan beide partijen wordt uitgelegd.

De deskundige mag niet buiten de overeengekomen vraagstelling beslissen. Als tijdens het onderzoek blijkt dat een aanvullende onderzoeksvraag, destructieve handeling, specialistisch onderzoek of andere uitbreiding nodig is, staakt de deskundige die uitbreiding totdat beide partijen de gewijzigde scope en eventuele kosten schriftelijk hebben aanvaard en de vereiste vooruitbetaling is ontvangen. Wettelijke verplichtingen en rechterlijke aanwijzingen blijven leidend.

## 8. Rapport en doorlooptijd

Na afronding van de opname en ontvangst van de afgesproken stukken streeft NRBI naar verstrekking van het bindend advies binnen vier tot acht weken. Bij gemiddelde complexiteit wordt vaak uitgegaan van ongeveer zes tot acht weken. De daadwerkelijke termijn hangt af van de omvang van het dossier, benodigde berekeningen, aanvullende expertise, reacties van partijen en de aard van het geschil. Dit is een streeftermijn en geen gegarandeerde opleverdatum. ECC informeert beide partijen gelijktijdig als de planning wezenlijk wijzigt.

Het rapport vermeldt ten minste de opdracht en bindende reikwijdte, de deskundige en diens rol, de onderzoeksmethode, relevante ontvangen informatie, waarnemingen, beperkingen, de beantwoording van iedere overeengekomen vraag en een begrijpelijk gemotiveerde beslissing. Het rapport wordt gelijktijdig en in dezelfde versie aan beide partijen en hun opgegeven vertegenwoordigers verstrekt. De bindende werking geldt uitsluitend zoals omschreven in de door beide partijen ondertekende overeenkomst. Het rapport bindt partijen niet over onderwerpen die daarin uitdrukkelijk buiten de opdracht zijn gehouden.

Na upload en gelijktijdige beschikbaarstelling in de LEX-Tool of een andere afgesproken omgeving krijgen partijen toegang tot het rapport en de financiële eindafrekening. Facturering en depotverrekening verlopen volgens artikel 6 en de overeenkomst.

## 9. Bindende werking en rechterlijke toetsing

Partijen verbinden zich in de overeenkomst om de beslissing van de deskundige na verstrekking te volgen voor zover deze binnen de overeengekomen opdracht en reikwijdte valt. De deskundige geeft geen rechterlijk vonnis en kan geen executoriale titel afgeven. Als een partij de beslissing niet nakomt, kan de andere partij juridisch advies inwinnen over nakoming en mogelijke procedures.

Een intern revisieverzoek volgens NRBI-PRO-REV-001 is bedoeld voor een concrete verschrijving of aantoonbare fout in het rapport. Het is geen hoger beroep en geeft geen recht op een andere inhoudelijke uitkomst. Nieuwe feiten, aanvullende stukken of vragen vallen in beginsel onder het NRBI-PRO-ADD-001 of een nieuwe overeenkomst. Een revisie- of addendumverzoek wijzigt of schort de bindende werking niet automatisch op.

De wet sluit rechterlijke toetsing niet uit. Artikel 7:904 BW bepaalt, samengevat, dat gebondenheid aan een beslissing vernietigbaar kan zijn als de inhoud of de wijze waarop de beslissing tot stand kwam in de gegeven omstandigheden naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is. Dit is geen gewoon beroep tegen een onwelgevallige uitkomst en geen automatisch recht op herziening.

De rechter beoordeelt een vordering aan de hand van de wet en de omstandigheden van het geval. De overeenkomst kan die wettelijke bevoegdheid niet uitsluiten. De toepasselijke termijn, procedure en eventuele vervangende beslissing moeten door partijen met een juridisch adviseur worden beoordeeld.

## 10. Revisie, addendum en klachten

Voor correcties of een formele herbeoordeling van een uitgebracht NRBI-bindend advies geldt NRBI-PRO-REV-001 in de versie die bij de overeenkomst van toepassing is. Het verzoek moet via ECC worden ingediend onder vermelding van het bestaande LEX-Tool-opdrachtnummer en de relevante rapportversie. Het beschrijft concreet de betwiste passage, de gestelde fout of twijfel, de onderbouwing en de gewenste beoordeling. Alleen een rapport uit de vooraf via offerte en ECC geregistreerde NRBI-route komt in aanmerking voor de interne vierogenprocedure. Zonder het bestaande LEX-Tool-nummer kan ECC het verzoek niet als revisie of NRBI-vierogenweging registreren.

Bij een onderbouwd revisieverzoek kan ECC het bindend advies volgens het revisieverzoekprotocol voorleggen aan een tweede, voldoende deskundige en niet eerder bij het dossier betrokken beoordelaar. Deze beoordeelt de rapportage onafhankelijk aan de hand van de overeengekomen opdracht, beschikbare gegevens, gevolgde procedure en concrete revisiegronden. De tweede beoordelaar verricht geen automatisch nieuw onderzoek, geeft geen hoger beroep en garandeert geen andere uitkomst. De oorspronkelijke deskundige behoudt verantwoordelijkheid voor zijn rapport; de tweede beoordelaar geeft een gemotiveerde weging en ECC registreert de uitkomst en eventuele vervolgstap.

De toepasselijke vergoeding en eventuele vooruitbetaling volgen het revisieverzoekprotocol en worden vooraf aan de verzoeker meegedeeld. Er wordt geen bedrag of betaalplicht opgelegd in afwijking van dat protocol; als daarin voor herstel van een aantoonbare fout geen aanvullende kosten gelden, blijft die regel gelden. Betaald vervolgwerk start pas na de vereiste instemming en vooruitbetaling. Een inhoudelijk verschil van mening is op zichzelf geen fout. Vastgestelde fouten en de overige revisieverzoeken worden behandeld overeenkomstig het revisieprotocol.

Nieuwe feiten, aanvullende vragen of een nieuwe opname zijn geen gewone revisie. Daarvoor geldt het addendumprotocol of een afzonderlijke opdracht. Scope, hoor en wederhoor, kosten en eventuele vooruitbetaling worden vooraf met beide partijen vastgelegd. De aanvrager kan niet door indiening van een verzoek eenzijdig de opdracht uitbreiden.

Een klacht over communicatie, planning, bejegening, facturering of procedure kan worden ingediend volgens het NRBI-klachtenprotocol. Een klacht vervangt geen revisieverzoek of addendumverzoek en verlengt geen rechterlijke of wettelijke termijn. ECC scheidt klachtenbehandeling van het inhoudelijke oordeel van de deskundige.

## 11. Beëindiging, uitval en terugbetaling

Als het onderzoek vóór de start niet doorgaat, worden betaalde bedragen behandeld volgens de vooraf met beide partijen overeengekomen beëindigings- en depotvoorwaarden. Als de deskundige na aanvaarding uitvalt of een onafhankelijkheidsprobleem blijkt, beoordeelt ECC of een andere deskundige kan worden aangewezen. Partijen krijgen dezelfde informatie en behouden de mogelijkheid de gewijzigde benoeming te beoordelen volgens de overeenkomst.

Als de overeenkomst geen passende vervangende deskundige toestaat of het bindendadviestraject anderszins eindigt, worden niet-bestede depotgelden terugbetaald volgens de schriftelijke depotvoorwaarden. Alleen kosten die vooraf in de overeenkomst zijn opgenomen of nadien door beide partijen schriftelijk zijn goedgekeurd, kunnen worden verrekend, voor zover dat wettelijk is toegestaan. Een geschil over depotgelden wordt niet door de deskundige beslist; de overeenkomst noemt de verantwoordelijke beheerder en de route voor een financieel bezwaar.

## 12. Voordelen en grenzen voor partijen

Een bindend deskundigenadvies kan partijen helpen om:

De procedure is alleen geschikt als beide partijen vrijwillig en geïnformeerd instemmen met de overeenkomst, vraagstelling, kostenverdeling, vooruitbetaling en bindende reikwijdte. NRBI garandeert niet dat partijen het eens worden met de uitkomst, dat de beslissing elk juridisch geschil oplost of dat een rechtszaak wordt voorkomen. Partijen kunnen vóór ondertekening onafhankelijk juridisch advies inwinnen.

## 13. Registratie, privacy en versiebeheer

ECC registreert de offerteaanvraag, bereidheidsreacties, bestaande LEX-Tool-opdrachtnummer, overeenkomst, unieke NRBI-BA-referentie, toepasselijke protocolversies, ondertekeningsstatus, deskundigenaanwijzing, onafhankelijkheidscontrole, betaalstatus, onderzoeksdata, reacties, rapportversies, revisie- en vierogenverzoeken en financiële eindafrekening in het daarvoor bestemde NRBI-/LEX-Tool-dossier. Toegang is beperkt tot medewerkers en deskundigen die de gegevens nodig hebben voor de uitvoering, administratie of wettelijke verplichtingen. Bewaring en verwijdering volgen de privacy-informatie en toepasselijke wettelijke bewaartermijnen.

Een nieuwe protocolversie krijgt een nieuw versienummer en een ingangsdatum. De overeenkomst archiveert de versie die beide partijen hebben ontvangen en aanvaard. De website, aanvraagformulieren, brieftool, offerte en dossierregistratie verwijzen naar dezelfde actuele tekst. Een latere wijziging geldt niet automatisch voor een al aanvaarde opdracht.

## 14. Beheer en vaststelling

Deze versie is definitief vastgesteld en gepubliceerd met ingang van 1 januari 2026. Een nieuwe protocolversie krijgt een nieuw versienummer en een eigen ingangsdatum. De voor een opdracht overeengekomen versie blijft voor dat dossier leidend.

Definitief vastgesteld. Ingangsdatum: 1 januari 2026. Versiedatum en vaststellingsdatum van deze publicatie: 3 november 2026. Deze versiedatum is geen verklaring dat deze tekst al op 1 januari 2026 was gepubliceerd. Voor bestaande opdrachten blijft de vooraf overeengekomen versie leidend; deze publicatie wijzigt die afspraken en rechterlijke aanwijzingen niet automatisch.